Tweede fermentatie van waterkefir: dit heb je nodig

Voor de tweede fermentatie van waterkefir heb je afgezeefde waterkefir nodig, dus zonder waterkefirkorrels, plus een stevige afsluitbare fles en eventueel fruit, sap, gember of kruiden. Deze stap is optioneel: na de eerste fermentatie is waterkefir al drinkbaar. De tweede fermentatie gebruik je vooral voor meer smaak, meer geur en meer natuurlijke bruis. Let daarbij altijd op drukopbouw in de fles, want koolzuur kan snel oplopen.

Wat is de tweede fermentatie van waterkefir?

De tweede fermentatie is de fase ná de eerste fermentatie, wanneer je de waterkefirkorrels al uit de drank hebt gezeefd. Je laat dan alleen de gefermenteerde vloeistof verder rijpen, meestal in een fles en vaak met een smaakmaker erbij.

Tijdens de eerste fermentatie werken de waterkefirkorrels in suikerwater met bijvoorbeeld dadels, citroen of gember. Daarna zeef je de korrels eruit en start je een nieuwe eerste fermentatie met vers suikerwater. De afgezeefde drank kan direct de koelkast in, maar je kunt hem ook nog kort laten doorfermenteren.

Het grote voordeel van deze tweede gisting is dat je smaken kunt toevoegen zonder de moedercultuur te belasten. Fruit, sap, kruiden en specerijen komen dus niet bij de korrels terecht, maar alleen bij de drank. Zo houd je de waterkefirkorrels schoon en actief voor volgende rondes.

Wat heb je nodig voor de tweede fermentatie?

Je hebt weinig materiaal nodig: waterkefir zonder korrels, een schone fles die druk aankan en een smaakmaker naar keuze. Voor meer bruis voeg je ook een kleine bron van vergistbare suiker toe, zoals wat vruchtensap.

Gebruik voor de tweede fermentatie liever een fles dan een open pot als je bruis wilt. Een open pot geeft aroma, maar nauwelijks koolzuur. Een gesloten fles houdt het gas vast, waardoor de drank frisser en sprankelender wordt.

Hoe maak je een tweede fermentatie stap voor stap?

Maak eerst gewone waterkefir, zeef daarna de korrels eruit en bottel alleen de drank. Voeg vervolgens je smaakmaker toe en laat de fles kort verder fermenteren.

1. Laat de eerste fermentatie verlopen volgens je normale routine. Bij Kefiralia gebeurt dat met water, suiker, dadels, een snufje zeezout en eventueel citroen of gember, op kamertemperatuur en buiten direct zonlicht.
2. Haal gedroogd fruit en citroen uit de pot en zeef de waterkefir. Bewaar de korrels voor de volgende ronde in vers suikerwater.
3. Giet de afgezeefde waterkefir in een stevige fles. Laat ruimte bovenin, zodat gas zich kan verzamelen.
4. Voeg smaak toe: bijvoorbeeld een stukje fruit, wat sap, dunne plakjes gember, munt, citroen of een kruid.
5. Sluit de fles als je bruis wilt. Laat hem meestal één tot twee dagen staan, afhankelijk van temperatuur, suiker en gewenste smaak.
6. Zet de fles daarna koud. Open voorzichtig, bij voorkeur boven de gootsteen, zeker als je sap of veel fruit hebt gebruikt.

De tweede fermentatie is klaar wanneer de drank duidelijk aromatischer ruikt, minder vlak smaakt en bij openen hoorbaar sist. Als de smaak al goed is maar je wilt de drank kouder drinken, zet de fles dan gewoon in de koelkast.

Hoe lang duurt de tweede fermentatie van waterkefir?

Reken meestal op één tot twee dagen. Voor meer koolzuur werkt een goed afgesloten fles op kamertemperatuur vaak het krachtigst; voor een mildere, langzamere tweede fermentatie kun je koeler werken.

Hoe warmer de omgeving, hoe sneller de tweede fermentatie verloopt. Ook vruchtensap versnelt het proces, omdat het extra suikers bevat. Een fles met alleen kruiden of gember krijgt wel smaak, maar meestal minder bruis dan een fles met sap of fruit.

Welke verhouding geeft goede smaak en bruis?

Voor de tweede fermentatie is de handigste verhouding: vooral waterkefir, een kleine hoeveelheid smaakmaker en voldoende lege ruimte in de fles. Als je sap gebruikt, werkt ongeveer 80% afgezeefde waterkefir met 20% vruchtensap goed.

Bij de eerste fermentatie draait de waterkefir verhouding om voeding voor de korrels. Daarvoor gebruikt Kefiralia als basis ongeveer 40 gram suiker per liter water, met dadels en een klein beetje zeezout voor extra mineralen. Bij de tweede fermentatie liggen de korrels er niet meer in; daar stuur je vooral op smaak en koolzuur.

Gebruik bij twijfel minder toevoeging en proef de volgende ronde bij. Een tweede fermentatie is makkelijk bij te sturen, maar een fles met te veel suiker of sap kan heel snel druk opbouwen.

Kun je waterkefir maken met vers fruit?

Ja, waterkefir maken met vers fruit kan heel goed, maar het is meestal slimmer om vers fruit pas in de tweede fermentatie toe te voegen. Zo blijft je moedercultuur schoon en worden de korrels niet telkens blootgesteld aan zuren, schillen, kruiden of sterke plantstoffen.

Kies rijp fruit en snijd het klein, zodat smaak en kleur makkelijker vrijkomen. Citrus, aardbei, framboos, perzik, appel, peer en bessen passen goed bij waterkefir. Schillen geven veel aroma, maar gebruik ze alleen als ze schoon en onbehandeld zijn. Fruitpuree geeft snel smaak en kleur, maar kan ook veel schuim veroorzaken bij openen.

Wil je een heldere drank, gebruik dan sap of zeef de waterkefir na de tweede fermentatie nog eens voor het inschenken. Wil je juist een ambachtelijke, fruitige drank, dan kun je de stukjes fruit in de fles laten zitten en bij het schenken een theezeefje gebruiken.

Hoe maak je waterkefir met gember?

Een eenvoudige waterkefir met gember maak je met afgezeefde waterkefir, een paar dunne plakjes verse gember en eventueel een beetje citroen of vruchtensap. Laat dit één tot twee dagen in een afgesloten fles fermenteren en zet daarna koud.

Gember kan al in de eerste fermentatie worden gebruikt, maar in de tweede fermentatie geeft het meer vrijheid. Je kunt de smaak sterker maken zonder dat de korrels ermee in contact komen. Begin met een paar dunne plakjes; gember wordt tijdens het fermenteren snel aanwezig.

Een fris waterkefir recept met gember:

• Vul een stevige fles met afgezeefde waterkefir, zonder korrels.
• Voeg dunne plakjes verse gember toe.
• Voeg eventueel citroen, limoen of een klein deel appelsap toe.
• Sluit de fles en laat hem kort op kamertemperatuur staan.
• Zet koud en open voorzichtig.

Voor meer bruis kun je de variant met 80% waterkefir en 20% sap gebruiken. Voor een drogere, kruidigere drank laat je het sap weg en gebruik je alleen gember en citroen.

Hoe krijg je meer koolzuur zonder dat de fles te veel druk opbouwt?

Meer koolzuur krijg je door een afsluitbare fles, voldoende vergistbare suiker en tijd op kamertemperatuur. Veilig werken betekent: weinig toevoegen, ruimte in de fles laten en de druk dagelijks controleren.

Als je weinig bruis krijgt, kun je bij de volgende ronde een theelepel suiker toevoegen bij het bottelen, of een deel vruchtensap gebruiken. Als je juist te veel druk krijgt, verkort je de tweede fermentatie, gebruik je minder sap of zet je de fles eerder koel.

Open een actieve fles langzaam. Houd de dop tegen, laat het gas beetje bij beetje ontsnappen en schenk pas uit als het schuim gezakt is. Koelen vóór het openen helpt om de druk rustiger vrij te laten komen.

Wat moet je vermijden tijdens de tweede fermentatie?

Vermijd vooral dat je de waterkefirkorrels mee in de tweede fermentatie doet. De tweede fermentatie is bedoeld voor de afgezeefde drank; de korrels horen direct door naar een nieuwe eerste fermentatie.

Let daarnaast op deze punten:

• Voeg geen hete thee, heet sap of warme siroop toe. Hitte kan de levende cultuur beschadigen.
• Laat een gesloten fles niet te lang warm staan. De drank wordt zuurder en de druk loopt op.
• Gebruik geen reactieve metalen materialen, zeker geen aluminium. Glas en kunststof zijn praktisch voor waterkefir.
• Gebruik geen gedroogd fruit met sulfieten in de eerste fermentatie. Let op toevoegingen zoals E220 tot en met E228, E234 en E235.
• Vervang suiker in de eerste fermentatie niet door stevia of intensieve zoetstoffen. De korrels hebben echte suiker nodig als voeding.
• Meng geen gereedschap met kombucha, melkkefir of yoghurt zonder goed schoonmaken; zo voorkom je kruisbesmetting.

Door de activiteit van gisten kan waterkefir een kleine hoeveelheid alcohol bevatten. Meer suiker, hogere temperatuur en langere fermentatie kunnen dat versterken. Als je alcohol zoveel mogelijk wilt beperken, houd de tweede fermentatie kort en voorzichtig.

Heeft waterkefir een tweede fermentatie nodig?

Nee, waterkefir heeft geen tweede fermentatie nodig. Na de eerste fermentatie kun je de drank zeven, koelen en drinken. De tweede fermentatie is een smaak- en bruisstap, geen verplichte stap.

Als je net begint, is het verstandig eerst de eerste fermentatie goed onder de knie te krijgen. Let niet alleen op bubbels, want die zijn niet altijd even zichtbaar. Belangrijker is dat de drank duidelijk minder zoet wordt en een frisse, lichtzure smaak krijgt.

Pas daarna kun je gaan spelen met tweede fermentatie. Dan merk je snel wat temperatuur, sap, fruit en tijd doen. Een korte tweede fermentatie geeft een subtiele smaakverandering; een langere of warmere tweede fermentatie geeft meer zuur, meer geur en vaak meer bruis.

Kun je waterkefir maken zonder suiker?

Voor de eerste fermentatie: nee, waterkefir maken zonder suiker werkt niet goed. De waterkefirkorrels gebruiken suiker als voeding. Zoetstoffen zoals stevia kunnen wel zoet smaken, maar ze voeden de cultuur niet.

Tijdens de fermentatie wordt een deel van de suiker verbruikt. Hoe langer en zuurder de fermentatie, hoe minder zoet de drank smaakt, maar dat betekent niet dat alle suiker volledig verdwenen is. Langer fermenteren maakt de drank ook zuurder en kan de druk of alcoholvorming beïnvloeden.

In de tweede fermentatie kun je wél kiezen hoeveel extra suiker je toevoegt. Wil je vooral smaak, gebruik dan gember, kruiden of een klein beetje fruit. Wil je meer koolzuur, dan helpt vruchtensap of een kleine hoeveelheid suiker bij het bottelen.

Waterkefir kopen of waterkefirkorrels gebruiken?

Als je waterkefir wilt kopen, is het verschil tussen een kant-en-klare drank en waterkefirkorrels belangrijk. Met korrels koop je geen eenmalig flesje, maar een levende cultuur waarmee je telkens opnieuw waterkefir kunt maken.

Voor de tweede fermentatie is dat handig, omdat je thuis volledige controle hebt over smaak, zuurheid en bruis. Je kunt een neutrale basis maken en daarna per fles variëren: één fles met gember, één met citroen, één met bessen of één zonder extra smaak. Zo leer je snel welke combinatie bij jouw routine past.

Veelgestelde vragen